Houptsyte

Vorarlbergisch

Grüaß Gott, habedere und willkomme uf dr alemannische Wikipedia! D freie Enzyklopedi, wo alle mittua künnand.

Artikel fianda

Artikel nooch Kategorie:
Alle Kategorie • Bruuchtum • Ernährung • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musig • Natur • Persona • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Vrkehr • Würtschaft • Wüsseschaft

Themaportal: Regionale Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Württebärg Basel Elsass Friburg Liachtastua Schwiiz Schwoba Vorarlberg
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Politik Religion Sport Sproch Technik Wüsseschaft

Suschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsunders glungne Artikel • Lässige Artikel • Artikel nooch Dialäkt • Audioufnahma vo Artikel • Ufnama vu Dialäktwörtr • A Fabel in verschidnä Dialäkt übersetza • Alemannische Ortsnäma • Alemannische Tiernäma • Alemannische Pflanzanäma

D Alemannische Wikipedia

D alemannische Wikipedia isch a Enzyklopedi i dr Dialekt vom alemannische Sprochroum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liachtastua, vo Oberbade, vom Schwobaland und vo Voradlberg.

Dia Enzyklopedi wachst durch d freiwillige Hilf vo allna, wo eappas in irer Mundard beiträga wänd. Yträg künnand vo allna Bsuechar gschriba und gändrat wörra. Alle siand härzlich yglade mitzmacha. Bringand öüar Wiassa i und healfand so mit, s Alemannische z pfleaga, ufzumwearta und z erhalta. Di erschta Schritt siand ganz uafach!

Wer mir vo dr Alemanische Wikipedia siand und was mir wänd, fiandasch in üsrem Profil.

D Inhalt vo dr Wikipedia dürfand frei kopiert und verbreitet wörra.

Bis jetz git s bi dr alemannische Wikipedia 29.167 Artikel.

Artikel vo dr Wocha: Proteschtàktion vu da gaala Schilè

D Proteschtàktion vu da gaala Schilè (uf frànzeesch Mouvement des Gilets jaunes) ìsch a politischa Bewegung wo sìch spontàn ìm Frànkrìch ìm Oktower 2018 ufgstellt hàt. Ursprunglig ìsch a gaaler Schilè a Sìchersheitsplunder wo jeder Fàhrer ìn sim Auto müeß hàà. Ìn dara Zitt hàt dr Präsidant Emmanuel Macron a unbeliabta Màßnàhma gnumma: a Erheerung vu da Tax uf s Benzin. Dur d soziàla Netzwarka ìsch a Proteschttàg orgànisiart worra: àm Sàmschtig 17. Novamber 2018 sìn Litt mìt gaala Schilè uf da Stroßa un Kritzunga gànga, fer d Auto ààhewa, àls Proteschtàktion. Àn da naachschta Sàmschtig ìsch dia Àktion witterscht gànga.

Ìm Septamber 2018 hàt d frànzeescha Regiarung bschlossa àss d Tax uf s Gàseel, bsunderscht uf s Benzin, heerer sotta wara. S Zwack vu dara Stiira ìsch d Finànziarung vu dr ekologischa Verwàndlung. Ìn'ma Kontext wo vìel Autofàhrer Diesel-Waga han, ìsch dia Màßnàhma schlacht ààgnumma worra. A Protescht-Video vu dr Jacline Mouraud, uf YouTube, hàt a groß Publikum bikumma.

D erschta Blockiarung hàt àm Sàmschtig 17. Novamber 2018 stàtt gfunda. S Symbol vu da Demonschtrànta ìsch s gaala Schilè, da liichta Kìttel wo ma àn'ma Umfall müeß ààlega fer besser gsah wara. Gsetzlig hàt jeder Fàhrer mìndschens ei gaaler Schilè ìm Wàga. (…dr ganz Artikel leasa)

Früenere Artikel vo dr Wocha:

Häasch gwiasst ...

Hìmmelfàhrtskìrìch

no dr Zärsteerung

... dàss d’ Hìmmelfàhrtskìrìch z’ Lukjaniwka iim Àbzug vu da rüssischa Truppa àm Morga vum 25. März 2022 dur a rüssischer Pànzer vollschtandig zärschteert worra-n-ìsch?
... dass s Krimgebirge wege de Höchi e Wetterschaide bildet und sich am Chüstestraife im Süüde meriri Kurort bildet, wie Jalta, Aluschta oder Sudak, hend?
... dàss d ukràinisch Volleybàllschpìelera Olha Tratsch vu 2014 bis 2020 fìr dr elsassischa Verain ASPTT Mulhouse gschpìelt hàt?
.. dass di ukrainisch Komponischti Stefanija Turkewytsch uf dr Flucht vor dr Rote Armee uf Großbritannie emigriert isch?
... dass de Ferieort Frunzenskoje (Фрунзенское) a de Südchüste vo de Krim 1991 sin alt Name Partenit wider öbercho het, wo de Ort zu de Ukraine cho isch?
... dàss dr ukràinisch Presidànt Wolodymyr Selenskyj vun’ra rüssischschproochiga jìddischa Fàmìlia schtàmmt?

Alemannische Nochrichta:

3. Oktober 2022:
Der „Alemannengipfel“ in Schopfheim ist eine Hommage an den Dialekt (Badische Zeitung)
2. Oktober 2022:
Die beste Musik des Monats kommt von Mundart-Sängerin Sina. Ihr neues Album «Ziitsammäri» hat das Potenziel zum Klassiker (Bote der Urschweiz)
30. Septämber 2022:
«Ich möchte mich nicht auf eine Sprache reduzieren lassen.» (SRF)
29. Septämber 2022:
«Gott zum Gruss» oder «Hallo»? (SRF)
Eine Tour zur Rettung des Dialekts (Badische Zeitung)
Markus Manfred Jung erzählt vom glücklichen Pilzfinden (Badische Zeitung)

Mea Nochrichta uf Dialäkt-Nöüigkeita

7. Oktober

1370: Sechs Schwyzer Kanton veryybare dr Pfaffebrief.
1845: D Marie Heim-Vögtlin (Bild) chunnt uf d Wält, di erscht Schwyzer Dokteri
1948: Bim Pariser Autosalon wird s Modäll Citroën 2CV vorgstellt. D „Änte“ wird ais vu dr erfolgrychschte Automodäll, d Produktion wird anne 1990 ändgiltig yygstellt.
1949: Grindig vu dr Dytsche Demokratische Republik (DDR).