Главна страница

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може
имаме статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
„Ctenophorae“ од делото на Ернст Хекел Kunstformen der Natur, од 1904 год.

Реброносци (науч. Ctenophora) — колено морски безрбетни животни. Реброносците се најголемите животни кои пливаат со помош на трепки (цилии), кои, кај овие животни, се нарекуваат уште и „чешли“. Во зависност од видот, возрасните реброносци имаат должина од неколку милиметри до 1,5 метри. Досега се потврдени само 100 до 150 видови кои припаѓаат на ова колено, а уште 25 други не се целосно опишани и именувани. Најпознати претставници на ова колено се цидипидите (ред Cydippida), кои имаат јајцевидно тело и еден пар на големи пипала со ресички од мали пипала кои се покриени со колобласти, лепливи клетки кои служат за фаќање на пленот. Нивните тела се изградени од желатинозна маса, која од надворешната страна е покриена со два слоја на клетки, а од внатрешната страна со еден слој на клетки кој ја обложува внатрешната празнина. Припадниците на ова колено имаат разновидни форми на телото, од јајцевидните цидипиди до сплесканите платиктениди и широкоусните бероиди.

Речиси сите реброносци се грабливци, а пленовите може да варираат од микроскопски ларви и ротифери до возрасните единки на малите видови на ракови; исклучоци се младенчињата на два вида кои живеат како паразити на салпи кои се храна за возрасните единки на нивните видови.

И покрај тоа што имаат меки, желатинозни тела, пронајдени се фосили на реброносците во лежиште кои датираат од раниот камбриум, пред околу 525 милиони години. Положбата на реброносците во „дрвото на животот“ одамна е тема на дебата на молекуларните филогенетски студии. Според најновите хипотези за еволуцијата на животинските организми, реброносците ја сочинуваат втората најрана животинска група која се појавила веднаш после сунѓерите. Порано се верувало дека реброносците се појавиле пред сунѓерите во еволуцијата, кои самите се појавиле пред раздвојувањето на жаркарите и двостраните животни. Меѓутоа, повторната анализа на податоците покажала дека компјутерските алгоритми кои се користеле во анализата биле наведени кон погрешен резултат поради присуството на специфични гени на реброносците, кои биле значително поразлични од оние на другите испитувани видови. Неодамнешна молекуларно-филогенетска анализа заклучила дека заедничкиот предок на сите современи реброносци бил сличен на денешните цидипиди, и дека сите современи групи на реброносци се појавиле релативно неодамна, веројатно по масовното кредско–терциерното изумирање, пред 66 милиони години. Од 1980-тите години па навака, акумулирани се докази дека цидипидите не се монофилетична група на организми, со други зборови оваа група не ги опфаќа потомците на еден заеднички предок. (Дознајте повеќе...)

· ·


Слика на денот
20160803 - Meiktila, Myanmar - Phaung Daw U Pagoda - 7321.jpg
Пагодата Паунд До У во Мејтила, Мјанмар.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Разнобојни компири
·
На денешен ден…

Денес е 19 2022 г.

Настани:

1493 На своето второ патување за Америка, на кое тргнал со 17 бродови и со 1.500 луѓе, Кристофер Колумбо го открил островот Порторико.
1497 Португалскиот морепловец Васко де Гама на своето прво патување, во дотогаш непознат свет, го открил патот за Индија, околу ’Ртот на Добра Надеж.
1902 Прва балканска војна: Крај на Битолската битка со победа на српските над турските единици.
1944 Тетово е ослободено во Втората светска војна, како последен ослободен град на територијата на Македонија.
1991 Пратениците на Собранието на Република Македонија едногласно донеле Декларација за меѓународно признавање на Република Македонија како суверена и независна држава.
2008 Џон Ки станува премиер на Нов Зеланд.

Родени:

1600 Чарлс I — англиски и шкотски крал.
1711 Михаил Василевич Ломоносов — руски научник, писател, академик и енциклопедист.
1805 Фердинанд де Лесепс — француски дипломат и инженер.
1831 Џејмс Гарфилдамерикански претседател.
1833 Вилхелм Дилтај — германски филозоф и историчар.
1888 Хосе Раул Капабланка — кубански шахист.
1906 Павел Киров — грчки андартски капетан.
1909 Питер Дракер — американски експерт по менаџмент.
1912 Домингос да Гуја — бразилски фудбалер.
1917 Индира Ганди — претседател на Индија.
1920 Бранко Зарески — македонски поет, критичар и публицист.
1922 Рајко Митиќ — српски и југословенски фудбалер и тренер.
1934 Курт Хамрин — шведски фудбалер.
1934 Валентин Иванов — руски и советски фудбалер.
1935 Џек Велч — американски менаџер.
1936 Љубиша Самарџиќ — југословенски и српски глумец.
1961 Богдан Вента — полски ракометар и тренер.
1961 Мег Рајан — американска глумица.
1962 Џоди Фостер — американска глумица.
1965 Лорен Блан — француски фудбалер и тренер.
1966 Гејл Диверс — американска атлетичарка.
1971 Ирена Ветерова — македонска балерина.
1973 Дарко Ковачевиќ — српски фудбалер.
1976 Стилијанос Венетидис — грчки фудбалер.
1980 Владимир Радмановиќ — српски кошаркар.
1985 Крис Иглс — англиски фудбалер.
1988 Харлинсон Пантано — колумбиски велосипедист.

Починале:

498 Анастасиј II — римски папа.
1557 Бона Сфорцакралица на Полска и Ерусалим.
1828 Франц Шуберткомпозитор.
1855 Михај Верешмартиунгарски поет.
1942 Бруно Шулц — полски писател.
1967 Жоао Гимараеш Роза - бразилски писател.
2014 Мајк Николсамерикански филмски режисер, познат по филмовите „Дипломец“ и „Кој се плаши од Вирџинија Вулф“.
2017 Јана Новотна — чешка тенисерка.

Празници:

Што е Википедија?

е енциклопедија напишана преку соработка на . Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот !

Содржина и помош

· · · · · · · · · · · ·

Природни науки
· · · · · ·
· · ·

"Општествени науки"

Општествени науки
· · · · · · · ·

"Географија"


· · · · · ·

"Технологија и применети науки"

и применети науки
· · · · · ·

"Уметност и култура"

и култура
· · · · · · · · · · ·

Други области
  • — централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • — проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • — Википедија е повеќејазичен проект. Освен на македонски, Википедија е достапна и на преку 300 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на Фондацијата Викимедија — непрофитна организација која опфаќа и други проекти:


Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини

Вести со права за слободна употреба

Речник и лексикон

Збирка на цитати

Учебници и прирачници со права за слободна употреба

Библиотека на дела со права за слободна употреба

Именик на видови

Материјали и активности за учење со права за слободна употреба

Усогласување на проектот „Викимедија“

База на слободни знаења

Отворен туристички водич