عملیات بارباروسا که با عنوان تهاجم آلمان به اتحاد جماهیر شوروی نیز شناخته میشود، اسم رمز یورش ورماخت (نیروهای مسلح آلمان) و برخی متحدانش در نیروهای محور به اتحاد جماهیر شوروی در جریان جنگ جهانی دوم بود که بهعنوان بزرگترین و گستردهترین یورش نظامی تاریخ در روز یکشنبه ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱ آغاز شد. این عملیات قصد داشت هدف ایدئولوژیک آلمان برای تصرف سرزمینهای غربی شوروی بهعنوان فضای حیاتی و جای دادن نژاد آلمانی در آن را به منصه اجرا بگذارد. هدف آلمانیها از طرح جامع برای شرق بهدست آوردن منابع نفتی قفقاز و همچنین اراضی کشاورزی شوروی بود. در طول عملیات بارباروسا، حدود سه میلیون نیروی مهاجم (بزرگترین نیروی تهاجمی در تاریخ نظامی) در جبههای بهطول ۲۹۰۰ کیلومتربه شوروی حمله بردند. این تهاجم نقطه اوج جنگ جهانی دوم بهلحاظ جغرافیایی و نظامی بود. آغاز این عملیات موجب گشوده شدن جبهه شرقی جنگ برای آلمان گردید. در بعد تاکتیکی–عملیاتی، نیروهای آلمانی با اجرای تاکتیک جنگ برقآسا پیروزیهای قابلتوجهی کسب کرده، برخی از مهمترین مراکز اقتصادی و سیاسی شوروی بهویژه در اوکراین را تصرف نمودند و با وجود متحمل شدن تلفاتی سنگین، با اجرای نبردهای محاصرهای به دشمن خود مقدار بیشتری تلفات و خسارات وارد آوردند و در مجموع بیش از سه میلیون سرباز ارتش سرخ شوروی را به اسارت گرفتند. با وجود موفقیتهای اولیه، تهاجم آلمان به مشکلات عدیدهای همچون معضلات ترابری و تدارکاتی، کاستیهای طراحی عملیاتی و زمستان روسیه گرفتار شد. در پایان این عملیات در دسامبر ۱۹۴۱، نیروهای آلمانی با شکست در نبرد مسکو و ضدحمله زمستانی شوروی از حومه پایتخت شوروی به عقب رانده شدند.
- … میزان درد ناشی از گزش مورچه گلولهزن در شاخص درد نیش اشمیت، رقم ۴ و دردناکترین رتبه است؟(در تصویر)
- … زیستکره ۲ بزرگترین ویواریوم و سامانه اکولوژیکی بسته است که با هدف بررسی امکان حیات در فضای بیرونی ساخته شد؟
- … اوتا بنگا اهل کنگو، از برده فروشان خریداری و در باغوحش انسانی در نیویورک نگهداری میشد؟
- … پس از کشتهشدن شیدای گراشی جسد وی ۳۸ سال در دخمهای بود تا در نهایت به کربلا منتقل و دفن شد؟
- … باوجود انقلاب مه و استقلال استانهای متحد ریو د لا پلاتا از استعمار امپراتوری اسپانیا، همچنان فردیناند هفتم اسپانیا را با وجود کنارهگیری از سلطنت به عنوان پادشاه به رسمیت میشناختند؟
- … کاج متوشلخ با قدمت ۴۸۵۲ سال عمر، قدیمیترین جاندار در قید حیات کره زمین است؟
- … جو بایدن مُسنترین فردی است که به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا انتخاب شدهاست؟
- سوانته پبو (در تصویر) بهخاطر فعالیتش در ژنتیک فرگشتی انسان جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را کسب کرد.
- در ناآرامیهای ایران، دهها نفر در درگیرهایهای زاهدان کشته شدند و به دانشگاه صنعتی شریف حمله شد.
- در پی انفجار در یک مرکز آموزشی در منطقه هزارهنشین کابل، حدود ۱۲۰ نفر کشته و زخمی شدند.
- روسیه مناطق نیمه اشغالی اوکراین، لوهانسک، دونتسک، زاپوریژژیا و خرسون، را پس از یک همهپرسی که به طور گسترده محکوم شد، ضمیمه کرد.
- در آزمایش تغییر جهت سیارک دوگانه توسط ناسا، فضاپیمایی به طور تعمدی با سیارک دیمورفوس برخورد کرد تا پرهیز از برخورد سیارک آزمایش شود.
امروز: چهارشنبه، ۵ اکتبر ۲۰۲۲ میلادی برابر ۱۳ مهر ۱۴۰۱ هجری خورشیدی و ۹ ربیعالاول ۱۴۴۴ هجری قمری (UTC)
روز جهانی معلم، در بخشهایی از استرالیا: روز کارگر (۲۰۰۹)، در پرتغال: روز جمهوری
- رویدادها
- سالروز نیروی انتظامی
- ۵۷۹ - ارتش ایران به رهبری «خسرو اول» ملقب به انوشیروان، مرکب از ۴۰ هزار سوار و یکصد هزار پیاده، سرزمین سوریه را از دست امپراتوری روم خارج کرد و نزدیک به ۲۰ هزار رومی را به اسارت گرفت.
- ۱۹۵۸ - با آغاز جمهوری پنجم فرانسه، نظام پارلمانی در جمهوری چهارم جای خود را به نظام ریاستی کنونی داد که در آن رئیسجمهور دیگر مقامی تشریفاتی نیست.
- ۱۹۸۶ - روزنامهٔ بریتانیایی ساندی تایمز، اطلاعات و تصاویری محرمانه از فعالیتهای هستهای اسرائیل را که توسط مردخای وانونو در اختیارش قرار داده شده بود را منتشر کرد.
- ۲۰۰۰ - در جریانانقلاب پنجم اکتبر، «اسلوبودان میلوشویچ» رئیسجمهور وقت صربستان در میان تظاهرات و اعتراضات صدها هزار نفر در بلگراد مجبور به استعفا شد.
- زادروزها
- ۱۷۱۳ - زادروز دنیس دیدرو نویسنده و فیلسوف فرانسوی
- ۱۸۲۹ - زادروز چستر آلن آرتور بیست و یکمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا
- ۱۸۸۵ - زادروز رابرت گُدارد (در تصویر) مخترع و دانشمند آمریکایی پیشگام ساخت «موشک سوخت مایع کنترلشونده» و پدر علم ساخت و پرتاب راکت نوین
- ۱۹۳۶ - زادروز واتسلاو هاول نویسنده، اولین رئیسجمهور جمهوری چک از ۲ فوریه ۱۹۹۳ تا ۲ فوریه ۲۰۰۳
- ۱۹۵۷ - زادروز برنی مک بازیگر و کمدین آمریکایی
- ۱۹۷۵ - زادروز کیت وینسلت بازیگر انگلیسی، برندهٔ جایزه اسکار
- درگذشتها
- ۱۳۸۰ - درگذشت فریدون فروغی آهنگساز، نوازنده و خوانندهٔ ایرانی
- ۱۰۵۶ - درگذشت هاینریش سوم امپراتور مقدس روم
- ۱۲۸۵ - درگذشت فیلیپ سوم پادشاه فرانسه از ۱۲۷۰ تا سال مرگش
- ۱۸۸۰ - درگذشت ژاک افنباخ آهنگساز و نوازندهٔ ویلنسل آلمانی
- ۱۹۷۶ - درگذشت لارس اونزاگر شیمیدان آمریکایی-نروژی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۸
- ۲۰۱۱ - درگذشت استیو جابز بنیانگذار و رئیس پیشین شرکت اپل