Witaj w Wikipedii,
wolnej encyklopedii, którą każdy może redagować.
1 537 857 artykułów, w tym 4616 wyróżnionych
Nauki ścisłe i przyrodnicze • Nauki społeczne i humanistyczne • Technika • Geografia • Historia • Kultura • Społeczeństwo • Sport • Religia • Polska Więcej portali • Indeks haseł • Przegląd kategorii
Czy wiesz…
Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:
…którą ropuszkę (na zdjęciu) spotkasz tylko na Korsyce?
…co łączy żałobę, Amerykę i małego ptaka?
…że zabytkowa kamienica przy Rynku 17 w Tarnowskich Górach składa się z dwóch budynków: północnego i południowego?
…do którego śpiewaka przyjeżdżali pracownicy PIS, aby nagrać jego wokal?
…że SMS Fürst Bismarck był pierwszym niemieckim krążownikiem pancernym?
Wydarzenia
Inwazja Rosji na Ukrainę • Pandemia COVID-19 • Protesty w Iranie • Mistrzostwa świata w piłce siatkowej kobiet
- Pokojową Nagrodę Nobla otrzymali: Aleś Bialacki, Stowarzyszenie Memoriał i Centrum Wolności Obywatelskich (7 października)
- Francuska pisarka Annie Ernaux została laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za odwagę i kliniczną przenikliwość, z jaką odkrywa korzenie, osamotnienie i zbiorowe ograniczenia pamięci osobistej (6 października)
- Laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie chemii zostali Carolyn Bertozzi, Morten Meldal i Barry Sharpless za rozwój chemii „click” i chemii bioortogonalnej (5 października)
- Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymali Alain Aspect (na zdjęciu), John Clauser i Anton Zeilinger za eksperymenty ze splątanymi fotonami, ustalenie naruszenia nierówności Bella i pionierską informatykę kwantową (4 października)
- Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny otrzymał Svante Pääbo za odkrycia dotyczące genomów wymarłych homininów i ewolucji człowieka (3 października)
- Reprezentacja USA triumfowała w mistrzostwach świata koszykarek (1 października)
- Zakończyły się, rozgrywane w Australii, mistrzostwa świata w kolarstwie szosowym (25 września)
Zmarli: Wolfgang Kohlhaase • Loretta Lynn • Florin Zalomir • Jerzy Urban • François Remetter • Sacheen Littlefeather • Éder Jofre • Antonio Inoki • Jurij Zajcew
Rocznice
7 października: imieniny obchodzą m.in.: Justyna, Marek i Maria
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1797 – urodził się Bruno Kiciński, założyciel „Kurjera Warszawskiego”
- 1847 – urodził się czeski przyrodnik, podróżnik i etnograf Emil Holub
- 1882 – podczas posiedzenia Sejmu Krajowego we Lwowie Jan Matejko podarował Narodowi swój nowy obraz Hołd pruski, z przeznaczeniem do mającego powstać na Wawelu muzeum
- 1912 – Janusz Korczak i Stefania Wilczyńska otwarli w Warszawie Dom Sierot
- 1937 – urodziła się Maria Szyszkowska (na fotografii), polska filozof i polityk, działaczka społeczna i senator
- 1952 – urodził się Władimir Putin (na fotografii w mundurze KGB), po raz 4. sprawujący urząd prezydenta Rosji
- 1982 – premiera musicalu Cats na Broadwayu
Artykuł na medal
Portret Josefy Bayeu – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi. Obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Prado w Madrycie. Portret przedstawia młodą, dobrze sytuowaną kobietę w wieku około 30 lat. Tradycyjnie uznawano go za podobiznę Josefy Bayeu, jedynej żony artysty, gdyż tak został opisany w jednym z inwentarzy przeprowadzonych w domu Goi, a następnie w muzealnych katalogach. Obecnie krytycy sztuki mają wątpliwości co do tej identyfikacji, a także daty powstania samego obrazu. Nie udało się stwierdzić z całkowitą pewnością, kogo przedstawia portret. Według historyków sztuki z Prado – najprawdopodobniej jest to podobizna Leokadii Zorrilli de Weiss, młodej szlachcianki, towarzyszki życia Goi po śmierci jego żony. Prawdopodobnie nie był to obraz wykonany na zamówienie – w przeciwieństwie do większości portretów pędzla Goi, lecz dzieło o prywatnym charakterze przedstawiające osobę z bliskiego otoczenia artysty. Ze względu na enigmatyczny uśmiech kobiety, obraz nazywano Moną Lisą Goi. Czytaj więcej…
Dobry artykuł
Kazimierz Kutz (ur. 16 lutego 1929 w Szopienicach, zm. 18 grudnia 2018 w Warszawie) – polski reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny, scenarzysta, nauczyciel akademicki, publicysta, pisarz oraz polityk. Wykładowca Uniwersytetu Śląskiego i krakowskiej PWST. Współtwórca polskiej szkoły filmowej, współzałożyciel Stowarzyszenia Filmowców Polskich, założyciel i pierwszy kierownik Zespołu Filmowego „Silesia”, twórca licznych spektakli Teatru Telewizji. Wyreżyserował ponad dwadzieścia filmów fabularnych, w tym sześć o Górnym Śląsku, m.in. filmową trylogię śląską Sól ziemi czarnej, Perła w koronie oraz Paciorki jednego różańca, której głównym motywem jest tożsamość Ślązaków i bunt podejmowany przez górniczą wspólnotę. Dwukrotny laureat Złotych Lwów na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych – w 1980 roku za Paciorki jednego różańca oraz w 1994 roku za Zawróconego. Współpracownik opozycji demokratycznej w PRL, senator RP w latach 1997–2007 oraz 2011–2015, w latach 2001–2005 wicemarszałek Senatu V kadencji. Czytaj więcej…