Уикипедияға
Бұл
ашық әрі тегін энциклопедия.
Қазір қазақ тілінде мақала бар.
wikilang.kk
Қара құрдым
Қара құрдым (ағылш. Black hole) — жойқын тартылыс күші арқылы бүкіл материя мен жарық нұрын еш жібермей өзіне тартып ала алатын массасы өте ауыр жұлдыз дене (үңгір емес).
Массасы белгілі шамадан жоғары тұрақты жұлдыз өзінің термоядролық реакциясына қажетті отыны таусылған соң тартылыс күшінің әсерінде ішіне қарай шұғыл жемірілуден деформацияланып қара құрдым пайда болады. Қара құрдымның массасы өте жоғары, тартылыс күші өрісі тым жойқын болғандықтан, ешқандай материя, магнитті толқын, жарық жылдамдығында қозғалады делінетін жарық радиациясы одан қашып құтыла алмайды (оның бетіне түскен жарық ешқашан кері шағылыспайды), сыртқа еш жарық шығармайды.
Қымыз
Қымыз — биенің сүтінен дайындалатын денсаулыққа шипалы әрі жұғымды сусын.
Қымыз — түркі және моңғол көшпелі халықтарының бірнеше мыңжылдықтан бері пайдаланып келе жатқан сусыны.
Қымыз ашыған күні қымыздың алды ауыл адамдарына беріледі. Жазғытұрымда бие байланған кезден бастап, қазан айының басына дейін (бие ағытылғанша) қымыз үзілмейді. Қымыздың жақсы болуы ыдысына, ашытылуына, ұсталу бабына байланысты болады. Қымыздың шипалық, емдік маңызы зор.
Бие сүтінен даярланатын қымызды көптеген көшпелі халықтар — қазақтар, қырғыздар, башқұрттар баяғы заманнан білген. Оны даярлау әдістерін ежелгі скифтер де білген екен. Біздің заманымызға дейінгі V ғасырда грек тарихшысы Геродот, көшпелі скифтер бие сүтінен қымыз даярлаған, деп жазды.
Тәулік суреті
Аптаның бірлескен жұмысы
Таңдалмаған. Оны сіз де жасай аласыз!
Уикимедиа қорының басқа да
Ашық файлдар қоры
|
Ашық сөздікқор
| ||||
Ашық дерек базасы
|
Ашық кітап пен оқулық қоры
| ||||
Ашық жаңалықтар
|
Дәйексөз жинағы
| ||||
Ашық кітапхана
|
Түрлер тізімдемесі
| ||||
Білім қоры
|
Жиһанкез нұсқаулығы
| ||||
Жобаларды үйлестіру
|
Уики бағдарламалық жасақтама
|
Білгенге маржан
_preparing_Hemp_-Drawing_out_the_fibre_(c._1900-_Philippines)_jpg/150px-Vicols_(Bikolanos)_preparing_Hemp_-Drawing_out_the_fibre_(c._1900-_Philippines).jpg)
_preparing_Hemp_-Drawing_out_the_fibre_(c._1900-_Philippines).jpg)
- Бикол халқында (суретте) мұрагерлік ерлер арасында да, әйелдер арасында да жүзеге асырылған.
- Соңғы 4000 жылда бірде-бір жануар қолға үйретілмеген.
- Балдың бір келісін жасау үшін, аралар 2 миллион гүлді аралап шығуы тиіс.
- 1983 жылы бала туылмаған жалғыз ел — Ватикан.
- Ең көп жауын жауатын жер — Гавайи аралындағы тау. Бұл жерде жылына 350 күн жаңбыр жауады.
- Футболшы допты басымен әр ұрған сайын миындағы 1000 жасуша өледі.
- Шри-Ланканың байырғы халқы веддалардың маса мен сүліктерге иммунитеті бар, бұл тіршілік иелері бұларды ешқашан шақпайды.
Жаңалықтар
- Өзекті оқиғалар
_(cropped_2)_jpg/150px-Prime_Minister_Boris_Johnson_G7_Summit_Day_One_(51786436740)_(cropped_2).jpg)
- 29 қазан — Хэллоуин мейрамын тойлау кезінде Сеулдің Итһэуон ауданында жаппай қыспақ орнап, кемі 154 адам қаза тапты.
- 17 қыркүйек — Қазақстан елордасының атауы Нұр-Сұлтаннан Астанаға өзгерді.
- 8 қыркүйек — Ұлыбритания патшайымы II Елизабет (суретте) 96 жасында қайтыс болды, оның орнына таққа ұлы III Чарлз отырды.
- 5 маусым — Қазақстанда республикалық референдум өткізілді.
- 4 мамыр — Әлемде тек Африка елдерінде ғана анықталып келген маймыл шешек ауруы маймыл шешек инфекциясы тіркелмеген елдерде өршігеніне мамандар алаңдай бастады.
- 24 ақпан — Ресей әскері Украина жеріне басып кірді.
- 2 қаңтар — Жаңаөзенде сұйылтылған газдың қымбаттауына байланысты наразылық шаралары басталып аяғы Қаңтар оқиғасына ұласты.
18 қараша
Мейрамдар
Марокко, Тәуелсіздік күні.
Оқиғалар
- 1870 — Көгершіннің алғашқы ресми жолы Тур қаласы мен Парижды байланыстырды. Ол Франция мен Пруссия арасында болған соғыс кезі еді.
Туғандар
- 1787 — Луи Дагер, француз суретшісі және өнертапқыш
- 1897 — Блэкетт, Патрик Мейнард Стюарт, ағылшын физигі, 1948 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
- 1901 — Джордж Гэллап, американдық белгілі саясаткер
- 1906 — Клаус Манн, неміс жазушысы.
- 1922 — Луис Сомоса Дебайле, Никарагуа президенті.
Қайтыс болғандар
- 1886 — Честер Алан Артур, АҚШ-тың 21-ші президенті.
- 1927 — Токутоми Рока, жапон жазушысы.
- 1962 — Нильс Бор () (1885), дат физигі, 1922 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.
- 1966 — Жан Пежо () (1896), француз көлік өндірушісі.
