Кьилин ччин

Португалия (порт. Portugal, миранд. Pertual), официал Португалрин Республика — Европада виридалай рагъакӀидай пата авай гьукумат. Пиреней зуростровдин кьиблединни — рагъакӀидай пата чка кьунва. Кефер ва рагъэкъечӀдай патай Испаниядихъ сергьатда ава, кьибле ва рагъакӀидай патай Атлантик океандин ятари кьунва. Гьукуматдин тӀвар Порту шегьердин тӀварцикай арадал атана, амма латин чӀалал Portus Cale — «чими порт» мана гузва.

Къенин Португалиядин ччилера дегь чӀавалай инсанар яшамиш жезвай. Галияр, кельтар, лузитанар, кинетар, финикияр, римвияр ва дегь немец халкьарикай свевар, бурияр, вестготар хьтин дегь халкьари Португалиядин харусенятда, культурада ва кьиспесда чӀехи гел туна. Гилан Португалиядин майдандик акатзавай Лузитания провинция Рим империядиз талукь тир. Португал чӀалан бинеламишуниз римдин культуради чӀехи таъсир гана: португал чӀал, римжуврин латин чӀалаз пара мукьва я.

Португалия вилик фенвай уьлквейрикай я, яшамиш тегьердин рейтингда дуьньяда 19-лагьай чка кьунва. Европа Садвалдин ва Садхьанвай халкьарин Организациядин член я, Португалия гьакӀни Латин садвал, Латин Америкадин уьлквейрин организация, ОЭСР, НАТО, Португал чӀалан уьлквейрин садвал, евродин зона ва Шенгендин зона хьтин организацияриз бине эцигнай уьлкве я.

КъирицI чIал (КърыцӀаь мез) — къирицӀ халкьдин хайи чӀал. Нах-дагъустандин чIаларин хзандин лезги чIаларин группадин кьибле патан лезги чӀаларик акатзава. Анжах хзандин къене рахазвай чӀал хьиз Азербайжандин Къуба, Исмаиллы ва Хъачмаз районрин са шумуд хуьрера гегьенш я. И чӀалал рахазвайбурун кьадар, чара-чара малуматрив кьурвал 5-8 агъзур кас я.

КъирицӀ чӀалаз виридалайни мукьва — ергуьж, гьапут, жекни элик чIалар я. Лингвистикадин алимри и кьуд чӀал къирицӀ чӀалан нугъатар тирди лугьузва. Амма им гьакъикъатдив кьазвай кар туш. И чӀаларин векилри сада-сад са жизви кьванни гъавурда акьазвайтӀани ибур дегь алпандин кьилдин мукьва чӀалар я. Дуьньядин терг жезвай чIаларин сиягьдик ква.

Словакиядин шегьерар — официал шегьеррин (словак. mesto) статус гвай Словакиядин яшамишдай чкаяр. Словакия Республикадин Конституциядин 70-лагьай макъалади, къанунралди къайдада гьатдай тегьерда, жемятриз шегьеррин статус гунугин мумкинвал кӀвачихъ гилигзава.

ТӀалабун: Квез лезги чӀал хъсандаказ чидачтӀа, макъалаяр кхьиз эгечӀмир. И википедияда авай гъалатӀар жезмай кьван, лезги чӀалан грамматикани лексика кардик кутуна дуьзар хъувун тавакъу ийизва.

Вакъиаяр

Суварар

Дидедиз хьана

• 7 ноябрь (1937) — Шихзада Юсуфов, тӀвар-ван авай лезги шаир, критик ва публицист.
• 10 ноябрь (1483) — Мартин Лютер, Реформация туькӀуьр кас.
• 23 ноябрь (1923) — Кьасум Фаталиев, лезги шаир, сатирик.
• 25 ноябрь (1835) — Марк Твен, кьетӀен чӀехи американ кхьираг, журналист ва жемятдин крархъа я.
• 25 ноябрь (1874) — Винстон Черчилль, ЧӀехибританиядин политик.

()

Кьена

• 3 ноябрь (644) — Умар ибн Гьаттаб, Ислам халифатдин кьведлагьай хьалиф тир (634—644).
• 3 ноябрь (2003) — Расул Гьамзатов, советринни урусатдин зари, прозаик, таржумахъан, публицистни сиясатдин кардар я.
• 7 ноябрь (1910) — Лев Толстой, Урусатдин ва гьакӀни вири дуьньядин виридалайни тӀвар-ван зари я.
• 10 ноябрь (1938) — Мустафа Камал Ататуьрк, Туьркиядин Республикадин садлагьай президент.
• 17 ноябрь (2006) — Ференц Пушкаш, Венгриядин футболистни тренер.
• 23 ноябрь (1937) — СтIал Сулейман, советрин литературадин диб эцигай лезгийрин тӀвар-ван авай, зурба шаир ва ватанперес.
• 27 ноябрь (2013) — Нилтон Сантос, Бразилиядин футболист, 1958, 1962-й йисарин дуьньядин чемпион.
• 29 ноябрь (1930) — Гьажи Мегьамед-эфенди Штулви, Дагъустандин зурба диндар, алим ва камалэгьли.

1. ЦIай (азар) (2567 байт)
2. Инглис чӀал (45 468 байт)
3. Санкт-Петербург (51 037 байт)
4. Рак (0 байт)
5. БалкӀанар (1848 байт)
6. Будда Шакьямуни (0 байт)
7. Пабло Пикассо (1952 байт)
8. Католицизм (10 243 байт)
9. Экономика (14 092 байт)
10. Юкьван асир (0 байт)